Hertjes


Het begon met één vaasje met een hertje, gevonden in de kringloopwinkel in Middelburg. ‘Valkenburg’ staat er op. Het viel me op omdat het dezelfde stijl had als het keramiek uit de jaren ’60 dat ik al langer spaar. De stijl van pottenbakkers als Zaalberg en Ravelli. Strak van lijn, sterk in contrast. Een mooi gebruik van donkerbruin bakkende klei in combinatie met witte glazuur. Dit vaasje had geen signatuur.

Mijn zus vond kort daarna 2 vaasjes met hetzelfde hertje in een kringloop in Werkhoven (Utrecht). Ze gaf ze aan mij, en besloot dat dit het begin van een verzameling was.

Ondertussen is het een flinke rij. De nieuwste aanwinsten heb ik laatst opgehaald in Leeuwarden. De plaatsnamen die ik nu heb zijn: Appelscha, Lochem, Laag Kanje, Valkenburg (2 verschillende), Lierderholt, Emst, Herperduin, Dennenhoeve, Doorwerth, Otterloo en De Misterhof.

De herkomst en geschiedenis kan ik niet achterhalen. (Wie het weet: stuur me even een berichtje: mwluteijn@gmail.com). Het verhaal dat ik er zelf bij heb bedacht is dat er een pottenbakkerij was die dit als commercieel product aanbood. Alsof je kon kiezen uit hun hele assortiment; van kopjes en kannetjes tot kleine en grote vazen. En dat de pottenbakker er dan in zijn eigen handschrift het hertje opschilderde.

Het ene hertje is beter gelukt dan het andere. Sommigen hebben veel details, anderen weinig, maar het handschrift is altijd herkenbaar. Soms vind ik hertjes die duidelijk door iemand anders zijn getekend. Die komen niet in de verzameling.

Dit is mijn tweede mini-expositie in het kader van de raamexpositie Ons Keramiek Middelburg, van 9 juli tot 30 september 2022. De andere adressen en meer informatie zijn hier te vinden: onskeramiek.nl

Tot 22 augustus was hier de mini-expositie ‘Hoerenhondjes’ te zien. Hieronder zie je de foto’s en het bijbehorende verhaal.

Hoerenhondjes

Mijn oma van vaders kant had voor het raam twee ‘hoerenhondjes’ staan. Ik denk niet dat ze ze zelf zo noemde, maar mijn moeder genoot er van om ons uit te leggen dat deze hondjes bij prostituees voor de ramen stonden; naar binnen keken als er bezoek was en naar buiten als dat niet het geval was. Mijn oma vond ze zelf het toppunt van klasse.

Een paar jaar geleden vond ik op een rommelmarkt deze twee kleine hondjes. Ze zijn gemaakt van klei. Ik beeld me in dat iemand graag ‘hoerenhondjes’ wilde hebben, maar de echte, porseleinen versie niet kon betalen, en daarom deze goedkope versie heeft gekocht of zelf gemaakt.

Het lijkt of de gezichtjes later zijn bijgewerkt. Dat maakt ze ontroerend.

NB: In de tijd van Queen Victoria, die zelf een spaniël had, raakten porseleinen hondjes uitermate populair bij de Engelse middenklasse.
In diezelfde tijd, was de visserij in sommige Nederlandse dorpen minder lonend, hierdoor monsterde veel vissers zich aan bij de schepen die voor de haring vangst naar de Shetlandeilanden van Schotland voeren. De door pottenbakkers van Staffordshire vervaardigde beeldjes werden immense populaire souvenirs bij de Nederlandse vissers. Ze waren betaalbaar en werden thuis als mooi ervaren. Zo kwam het dat de hondjes per paar op vele schoorsteenmantels, commodes en in hoekkasten van de vissersgezinnen en zeelieden te vinden waren.

Bron: Noordelijk Scheepvaartmuseum